Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας που αναπτύσσει μεθοδικά την αγορά αποθήκευσης ενέργειας μέσω στοχευμένων πολιτικών εργαλείων χαρακτηρίζεται η Ελλάδα σε πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταγράφει την πρόοδο των κρατών-μελών στον τομέα της αποθήκευσης
Σύμφωνα με την ανάλυση με τίτλο «Overview of Energy Storage Deployment in Europe», ο μηχανισμός των ανταγωνιστικών δημοπρασιών για έργα αποθήκευσης ενέργειας (Battery Energy Storage Systems – BESS) όπως εφαρμόστηκε στη χώρα μας όχι μόνο προσέλκυσε επενδυτικό ενδιαφέρον αλλά συνέβαλε ουσιαστικά στη δημιουργία ανταγωνισμού μεταξύ των επενδυτών, οδηγώντας σε σχετικά χαμηλές τιμές αποζημίωσης. Παράλληλα, τονίζει, καταγράφηκε σαφής ένδειξη ωρίμανσης της αγοράς όπως αποτυπώθηκε από την αύξηση της συμμετοχής και τη βελτίωση της ποιότητας των προσφορών.
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι δημοπρασίες ανέδειξαν την αποτελεσματικότητα του μοντέλου των Συμβάσεων Διαφοράς (CfD) ως βασικού εργαλείου προσέλκυσης επενδύσεων που λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας» για τους επενδυτές, διασφαλίζοντας σταθερά έσοδα, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει τα υπερκέρδη όταν οι τιμές της αγοράς κινούνται ανοδικά.
Πώς λειτουργεί το ελληνικό μοντέλο
Στην καρδιά του συστήματος βρίσκονται οι Συμβάσεις Διαφοράς. Για κάθε έργο αποθήκευσης καθορίζεται μια τιμή αναφοράς. Εάν η τιμή της αγοράς υπολείπεται αυτής της τιμής, το κράτος καλύπτει τη διαφορά, διασφαλίζοντας ένα ελάχιστο επίπεδο εσόδων. Αντίθετα, όταν οι τιμές της αγοράς κινούνται υψηλότερα, ο επενδυτής επιστρέφει τη διαφορά, αποτρέποντας υπερβολικά κέρδη.
Οι δημοπρασίες διεξάγονται με αυστηρά ανταγωνιστικούς όρους. Υπάρχει προκαθορισμένο ανώτατο όριο τιμής και οι επενδυτές υποβάλλουν προσφορές για συγκεκριμένη ισχύ. Τα έργα που επιλέγονται είναι εκείνα που εξασφαλίζουν την απαιτούμενη ισχύ με το χαμηλότερο κόστος, μέχρι να καλυφθεί ο στόχος κάθε διαγωνισμού.
Τα περισσότερα έργα που συμμετέχουν αφορούν αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες, χωρίς απαραίτητη σύνδεση με μονάδες παραγωγής. Το μοντέλο συμπληρώνεται από επενδυτικές επιδοτήσεις, αλλά και από την υποχρέωση κατάθεσης εγγυητικών επιστολών, ώστε να διασφαλίζεται η υλοποίηση των έργων.
Τα αποτελέσματα των δημοπρασιών
Η εφαρμογή του μηχανισμού στην Ελλάδα εξελίσσεται σε τρεις βασικούς γύρους:
- Ο πρώτος γύρος, τον Αύγουστο του 2023, οδήγησε στην επιλογή 12 έργων συνολικής ισχύος περίπου 400 MW, με μέση προσφορά κοντά στα 50.000 ευρώ ανά MW ετησίως.
- Τον Φεβρουάριο του 2024, ο δεύτερος γύρος κατένειμε περίπου 300 MW σε 11 έργα, με χαμηλότερη μέση τιμή, στα επίπεδα των 46.680 ευρώ.
- Ο τρίτος γύρος, τον Φεβρουάριο του 2025, περιλάμβανε 9 έργα συνολικής ισχύος περίπου 189 MW, με τη μέση προσφορά να διαμορφώνεται στα 52.580 ευρώ.
Τα διδάγματα για την Ευρώπη
Όπως επισημαίνει η μελέτη, η ελληνική εμπειρία επιβεβαιώνει ότι οι Συμβάσεις Διαφοράς μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικό εργαλείο για την ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας, ιδιαίτερα σε αγορές που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο. Η μείωση του επενδυτικού ρίσκου και η διασφάλιση σταθερών εσόδων λειτουργούν ως βασικά κίνητρα για την προσέλκυση κεφαλαίων. Την ίδια στιγμή, οι ανταγωνιστικές δημοπρασίες αποδεικνύονται κρίσιμες για τον περιορισμό του κόστους, καθώς δημιουργούν πίεση στις τιμές και ενισχύουν την αποδοτικότητα των έργων.
Ωστόσο, η μελέτη υπογραμμίζει ότι η επιτυχία του μοντέλου δεν είναι αυτονόητη. Προϋποθέτει σαφές και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, διαφάνεια στις διαδικασίες και ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Η σωστή επικοινωνία και η προσαρμογή των πολιτικών στις ανάγκες της αγοράς θεωρούνται εξίσου κρίσιμες.
Οι 15 χώρες που «τρέχουν» πιο γρήγορα και η θέση της Ελλάδας
Η ανάλυση που βασίζεται στο European Energy Storage Inventory, το οποίο καταγράφει έργα αποθήκευσης σε όλα τα στάδια ανάπτυξης και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναφέρει ότι στην Ευρώπη
- περίπου 70 GW αποθηκευτικής ισχύος βρίσκονται ήδη σε λειτουργία,
- 97,26 GW βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης, είτε ως ανακοινωμένα είτε ως αδειοδοτημένα ή υπό κατασκευή έργα.
Όπως τονίζεται, τα έργα που βρίσκονται σε λειτουργία αφορούν κατά κύριο λόγο ώριμες τεχνολογίες όπως η αντλησιοταμίευση ενώ εκείνα σε ανάπτυξη περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό νέες τεχνολογίες, όπως οι μπαταρίες ιόντων λιθίου, οι οποίες παρουσιάζουν ταχεία μείωση κόστους και αυξανόμενη εμπορική εφαρμογή.
Η γεωγραφική κατανομή των έργων δείχνει ότι οι περίπου 15 κορυφαίες χώρες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της εγκατεστημένης ισχύος. Οι χώρες με ανεπτυγμένα ενεργειακά συστήματα και υψηλή διείσδυση ΑΠΕ, όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ αποθήκευσης και πιο ώριμες αγορές. Αντίθετα, χώρες όπως η Ελλάδα που τοποθετείται στην 9η θέση βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, αλλά παρουσιάζουν ταχεία πρόοδο μέσω στοχευμένων πολιτικών παρεμβάσεων.
Οι περιπτώσεις της Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιβηρικής
Στην μελέτη παρουσιάζεται και το παράδειγμα της Γερμανίας που εστιάζει στην ανάπτυξη τεχνολογιών αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους για τη διαχείριση της μεταβλητότητας των ΑΠΕ. Η χώρα έχει προχωρήσει σε δημόσιες διαβουλεύσεις για τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου αγοράς που θα υποστηρίζει τέτοιες τεχνολογίες.
Στόχος είναι η ανάπτυξη σημαντικής ισχύος αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας, της τάξης των 500 MW, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση με τεχνολογίες υδρογόνου. Η προσέγγιση αυτή υποδεικνύει έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, όπου η αποθήκευση δεν περιορίζεται σε βραχυχρόνιες εφαρμογές αλλά επεκτείνεται σε στρατηγικές ενεργειακής ασφάλειας.
Το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει μία από τις πιο ώριμες αγορές αποθήκευσης στην Ευρώπη. Η ανάπτυξη βασίζεται κυρίως σε μηχανισμούς αγοράς, όπως οι αγορές ευελιξίας και οι μηχανισμοί επάρκειας ισχύος. Η αποθήκευση ενέργειας συμμετέχει ενεργά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, παρέχοντας υπηρεσίες όπως εξισορρόπηση φορτίου και σταθεροποίηση συχνότητας. Σύμφωνα με την ανάλυση, η επιτυχία του μοντέλου οφείλεται στην αποτελεσματική ενσωμάτωση της αποθήκευσης στο ευρύτερο ενεργειακό σύστημα και στη λειτουργία ανταγωνιστικών αγορών.
Η Ισπανία και η Πορτογαλία παρουσιάζουν ταχεία ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας, κυρίως λόγω της υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ. Η στρατηγική τους βασίζεται στον συνδυασμό αποθήκευσης με ηλιακά και αιολικά έργα, ενισχύοντας την αξιοπιστία του συστήματος. Η αποθήκευση χρησιμοποιείται ως εργαλείο για τη βελτιστοποίηση της παραγωγής και τη μείωση των απωλειών ενέργειας, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη σταθερότητα του δικτύου.
Διαβάστε ακόμη
- Μπαταρίες: Από ποιες αγορές περιμένουν έσοδα, οι προκλήσεις
- Αποθήκευση ενέργειας: 61% αύξηση στις νέες εγκαταστάσεις παγκοσμίως το 2025
- “Μπήκαν στην πρίζα” οι πρώτες μπαταρίες στην Ελλάδα
The post Κομισιόν: Η Ελλάδα δείχνει τον δρόμο για ανταγωνιστική ανάπτυξη της αποθήκευσης appeared first on Energygame.gr.
Leave a Reply