Ένα ακόμα μεγάλο ορόσημο στην πορεία προς την εξάλειψη του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη ενεργοποιείται σήμερα (Σάββατο 25 Απριλίου), καθώς τίθεται σε ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών φορτίων LNG από τη Ρωσία, στη βάση βραχυπρόθεσμων συμβολαίων. Πρόκειται για το τρίτο βήμα στον οδικό χάρτη του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για το βαθμιαίο μπλόκο στο ρωσικό αέριο, μετά τη θέση του σε ισχύ σε «θεωρητικό» επίπεδο στις αρχές Φεβρουαρίου και στη συνέχεια «επί του πεδίου» στις 18 Μαρτίου, οπότε ξεκίνησε να ισχύει πρακτικά η απαγόρευση επί της αρχής. Κάτι που σημαίνει αφενός ότι δεν επιτρέπεται πλέον να συναφθούν νέες συμφωνίες με Ρώσους προμηθευτές, αφετέρου ότι ενεργοποιήθηκε η διαδικασία προέγκρισης (prior authorization) τόσο για τις εισαγωγές ρωσικού αερίου όσο και για τις εισαγωγές από άλλες χώρες, εξαιρουμένων των φορτίων.
Η απαγόρευση που ξεκινά να ισχύει από σήμερα αφορά σε εισαγωγές ρωσικού LNG επί τη βάσει συμφωνιών διάρκειας μικρότερης του έτους και καταλαμβάνει επίσης την «αγορά» και «διαμετακόμιση» του LNG, συμπεριλαμβανομένης της εκτροπής πλοίων προς “τρίτες χώρες” εκτός του μπλοκ, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο της Κομισιόν. Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να μην εκφορτώνεται ρωσικό LNG σε ευρωπαϊκό λιμάνι, αλλά ευρωπαϊκές εταιρείες δεν μπορούν καν να αγοράζουν ή να μεταπωλούν τα φορτία ρωσικού LNG που είχαν προμηθευτεί σε τρίτες χώρες (π.χ. Ασία).
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό, ψηφίστηκε, όσον αφορά στα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια ρωσικού αερίου η απαγόρευση ισχύει από 25 Απριλίου 2026 για LNG και από 17 Ιουνίου 2026 για φυσικό αέριο αγωγού. Για τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια, η απαγόρευση θα ισχύσει από 1η Ιανουαρίου 2027 για LNG και από 30 Σεπτεμβρίου 2027 για αέριο αγωγού (ή 1 Νοεμβρίου 2027 εάν δεν τηρούνται οι στόχοι αποθήκευσης).
Ρωσικό LNG: Τι αφορά η απαγόρευση και τι όχι
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι από σήμερα μηδενίζονται οι ροές ρωσικού LNG προς την Ευρώπη. Σημαίνει όμως ότι κλείνει η πιο ευέλικτη «πόρτα» της αγοράς, δηλαδή τα φορτία που μπορούσαν να αγοραστούν βραχυπρόθεσμα για να καλύψουν πχ ανάγκες έκτακτης ζήτησης ή αποθεματοποιησης.
Η πορεία των εισαγωγών ρωσικού LNG στην ΕΕ
Παρά την αισθητή μείωση της συνολικής εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο που έχει μειωθεί από το 45% πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 σε περίπου 10% των συνολικών εισαγωγών σήμερα, το ρωσικό LNG παραμένει αξιόλογο κομμάτι του ευρωπαϊκού μίγματος: Σύμφωνα με τον ACER, τον ευρωπαϊκό ρυθμιστικό οργανισμό ενέργειας, τον χειμώνα 2025/2026 αντιστοιχούσε στο 15% των συνολικών εισαγωγών LNG της ΕΕ, με αύξηση 6% σε ετήσια βάση.
Όσον αφορά στις χώρες με τη μεγαλύτερη έκθεση στα φορτία ρωσικού LNG συνολικά είναι Γαλλία, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Ολλανδία και σε μικρότερο βαθμό η Ιταλία και η Πορτογαλία.
Η Ελλάδα
Να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα οι εισαγωγές ρωσικού LNG έχουν μηδενιστεί από το φθινόπωρο του 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, για το 2024 συνολικά στη Ρεβυθούσα εκφορτώθηκαν φορτία ρωσικού LNG ύψους 2,86 TWh που αντιστοιχούσαν στο 15,3% των συνολικών εισαγωγών LNG του έτους, μειωμένα κατά 65,87% σε σχέση με το 2023
Οι ποσότητες
Το μέγεθος των ποσοτήτων του ρωσικού LNG που επηρεάζονται άμεσα δεν είναι σαφές, καθώς δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να διαχωρίζουν τις εισαγωγές στη βάση μακροπρόθεσμων συμβολαίων από αυτές που γίνονται βάση βραχυπρόθεσμων συμβολαίων. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης που έχουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια ρωσικού LNG που προέρχεται κατά κύριο λόγο από το τερματικό Yamal στη Σιβηρία όπως η γαλλική TotalEnergies η γερμανική SEFE και η ισπανική Naturgy – μπορούν να συνεχίσουν τις εισαγωγές για ακόμα τουλάχιστον οκτώ μήνες.
Ο Κανονισμός της ΕΕ, ωστόσο, προβλέπει ακριβώς την αύξηση της διαφάνειας σε σχέση με το «προφίλ» των εισαγωγών LNG, καθώς οι αρχές των κρατών-μελών της ΕΕ υποχρεούνται να ενημερώνουν σε μηνιαία βάση την Επιτροπή, τον ACER και άλλους φορείς για τις εισαγωγές ρωσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του αν γίνονται υπό μακροχρόνιες ή βραχυπρόθεσμες συμβάσεις. Μάλιστα, ο ACER πρέπει να δημοσιεύσει σχετική έκθεση έως την 1η Ιουλίου 2026.
H σημασία του μπλόκου για την αγορά
Στην πράξη, η απαγόρευση περιορίζει τις δυνατότητες των ευρωπαϊκών εταιρειών να χρησιμοποιούν ρωσικό LNG ως «ευκαιριακό» φορτίο όταν οι τιμές ή οι ανάγκες το επιβάλλουν. Δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσο σοκ προσφοράς, επειδή μεγάλο μέρος των ρωσικών LNG ροών προς την Ευρώπη είναι δεμένο με μακροχρόνια συμβόλαια που λήγουν ρυθμιστικά στο τέλος του 2026. Σύμφωνα με το Reuters, περίπου το 70% των όγκων του LNG από το τερματικό που έφτασαν στην ΕΕ το 2025 ήταν συνδεδεμένο με μακροχρόνια συμβόλαια, ενώ οι διαθέσιμοι spot όγκοι της Ρωσίας για το 2026 εκτιμώνται σε περίπου 2,4 εκατ. τόνους, δηλαδή μια σχετικά διαχειρίσιμη ποσότητα που μπορεί να αντικατασταθεί μεν, αλλά με υψηλό κόστος δε. Και τούτο διότι τα φορτία που θα λείψουν πρέπει να καλυφθούν από ΗΠΑ, Νορβηγία, Αλγερία ή άλλους προμηθευτές, σε μια περίοδο όπου το LNG από το Κατάρ παραμένει εκτός αγοράς όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και η Ευρώπη ανταγωνίζεται την Ασία για ευέλικτα LNG φορτία.
Διαβάστε ακόμη
- IEA: Προβλέπει “σφιχτή” αγορά LNG μέχρι το 2027
- Η αζερική SOCAR δηλώνει έτοιμη να παρέχει LNG στο Πακιστάν
- Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη στρέφεται προς το αμερικανικό LNG
The post Ρωσικό LNG: Φρένο στις εισαγωγές μέσω βραχυπρόθεσμων συμφωνιών appeared first on Energygame.gr.
Leave a Reply